DIFFERENCES IN THE DETERMINATION OF NISAB MEASUREMENT RATES FOR GOLD JEWELRY ZAKAT (AL-HULI) IN SELECTED STATES IN MALAYSIA

PERBEZAAN PENENTUAN KADAR UKURAN URUF NISAB ZAKAT EMAS PERHIASAN (AL-HULI) DI NEGERI-NEGERI TERPILIH DI MALAYSIA

Abstract

Zakat on gold, whether in the form of savings or jewelry, is one of the obligatory forms of zakat in Islam. However, inconsistencies in the implementation of gold zakat in Malaysia are evident through the differing methods of nisab calculation across various states. These differences particularly involve the determination of the ‘uruf threshold, which is not uniformly applied. Some states consider ‘uruf in their nisab calculations, while others do not include this element. This inconsistency has led to a lack of uniformity in the administration of gold zakat, resulting in confusion among zakat payers nationwide and fostering negative perceptions of state zakat institutions regarding their compliance with Shariah obligations. Therefore, this study aims to examine the variations in the determination of the ‘uruf measurement method for gold jewelry zakat (al-Ḥulī) practiced in selected states, namely Kedah, Selangor, Melaka, Pahang, and Johor. This research employs a qualitative methodology using content analysis of literature reviews, including state zakat guidelines. The findings indicate that states which incorporate the ‘uruf value in determining the nisab impose a lower zakat rate compared to those that exclude it. This study further proposes that the approach to calculating the ‘uruf for gold jewelry zakat should be harmonized at the state level to enhance collection efficiency and to avoid confusion and perceptions of unfairness toward state zakat institutions among the local community in the overall implementation of zakat collection. In addition, it emphasizes the need for a more systematic ‘uruf-based policy harmonization framework as an instrument of zakat governance to strengthen fairness, improve compliance, and enhance public confidence in zakat institutions in line with the principles of maqasid al-shariah.

Abstrak
Zakat terhadap emas sama ada simpanan mahupun perhiasan adalah salah satu daripada jenis zakat yang diwajibkan dalam Islam. Namun ketidakseragaman dalam penetapan zakat emas simpanan mahupun perhiasan di Malaysia dapat dilihat melalui perbezaan kaedah pengiraan nisab antara negeri-negeri. Perbezaan ini melibatkan aspek penetapan nilai uruf di setiap negeri yang tidak seragam. Sebahagian negeri mengambil kira uruf dalam pengiraan nisab zakat emas manakala terdapat negeri lain yang tidak memasukkan elemen tersebut. Keadaan ini mencetuskan ketidakselarasan dalam pelaksanaan zakat emas disamping mewujudkan kekeliruan dalam kalangan pembayar zakat di seluruh negara dan tanggapan persepsi negatif terhadap institusi zakat negeri berhubung kewajipan mereka menunaikan zakat mengikut ketetapan syarak. Sehubungan itu, kajian ini bertujuan meneliti perbezaan penentuan kaedah pengukuran uruf nisab zakat emas  mempengaruhi pengiraan zakat emas perhiasan (al-huli) di beberapa negeri wakil zon utama di Semenanjung Malaysia iaitu Kedah (Utara), Selangor (Tengah), Melaka (Barat) Pahang (Timur) dan Johor (Selatan). Kajian ini menggunakan kaedah kualitatif dan menggunakan kaedah analisis kandungan dan komparatif terhadap sorotan literatur termasuk garis panduan zakat negeri. Hasil dapatan menunjukkan bahawa negeri yang mengambil kira nilai uruf dalam penentuan nisab zakat mengenakan kadar nilai zakat yang lebih rendah berbanding negeri yang tidak memasukkan elemen uruf dalam pengiraannya. Kajian ini turut mencadangkan agar pendekatan pengiraan uruf zakat emas perhiasan diselaraskan di peringkat negeri-negeri bagi meningkatkan kecekapan kutipan serta mengelakkan kekeliruan dan persepsi tidak adil kepada institusi zakat negeri di kalangan masyarakat tempatan dalam aspek pelaksanaan kutipan zakat yang menyeluruh. Di samping itu, kajian ini juga menegaskan keperluan satu kerangka penyelarasan dasar uruf yang lebih sistematik sebagai instrumen tadbir urus zakat bagi memperkukuh keadilan, meningkatkan pematuhan dan keyakinan masyarakat terhadap institusi zakat selaras dengan prinsip maqasid syariah.